المپياد جهاني فيزيك
 پيوندهاي المپياد فيزيك
 
 واقعاً کاشف قمرهای مشتری که بود؟
واقعاً کاشف قمرهای مشتری که بود؟ زنگ تفريح فيزيك
بخش اول

 

 

افسانه‌ی سیمون ماریوس و تلاش برای یافتن صحت و سقم ادعا بر سر اقمار گالیله‌ای در حدود دو دهه‌ی پیش، یک فروشنده‌ی کتاب‌های نایاب با ستاره‌شناس پروفسور جی پاساخوف تماس گرفت. او اظهار کرد که یک صفحه‌ی کاغذی بزرگ با تصویری از اولین تلسکوپ نجومی را یافته است. او از پاساخوف خواست تا صفحه را ببیند و اصرار داشت که دیدن برگه موجب تعجب او خواهد شد. 
 
پاساخوف ستاره‌شناس از کالج ویلیامز ماساچوست است که به بنیان‌های ستاره‌شناسی علاقه‌ای دیرینه دارد. او در دهه‌ی ۱۸۷۰ میلادی، پولی را که از فروش موفقیت آمیز کتاب درسی معروفش درباره‌ی نجوم به دست آورد را بابت خرید یک کتاب اصل نوشته‌ی گالیله خرج کرد. در طول سال‌های متمادی، او کلکسیونی را از کتاب‌های نایاب و دست نوشته‌هایی از منجمان مشهور مانند کوپرنیک، کپلر و نیوتن جمع‌آوری کرد. بنابراین بدیهی است که وقتی خبر وجود چنین صفحه‌ی مجادله‌آمیزی را در تاریخ نجوم شنید، به سرعت برای دستیابی به آن به مغازه‌ی کتاب فروشی شتافت.
 
ستاره‌شناس درباری در آنزباخ آلمان، سیمون ماریوس در پایان ماه دسامبر سال ۱۶۰۹ یادداشت‌هایی درباره‌ی سه شئ عجیب در اطراف سیاره‌ی مشتری نوشت. چند روز بعد دریافت که یک شئ ناشناس دیگر هم در کنار سه مورد قبلی وجود دارد. نتیجه‌ی رصدهایش را در سال ۱۶۱۱ به یک سالنامه‌ی کم تیراژ که در سال ۱۶۱۲ منتشر میشد ارائه کرد. در سال ۱۶۱۴ او کتاب «موندوس لو ویالیس» را منتشر کرد. در این کتاب اولین تصویر از یک تلسکوپ نجومی و همچنین تصویری از اقمار گالیله‌ای در حال گردش بر دور مشتری آورده شده بود. 
 
کتاب ماریوس در حالی منتشر شد که او از کارهای گالیلئو گالیله مشهور بی‌خبر بود. گالیله در ژانویه‌ی ۱۶۱۰ اولین یادداشت‌های خود را درباره‌ی اقمار مشتری نوشته بود. او نیز مانند ماریوس، ابتدا سه قمر را دیده بود و پس از چند روز رصد توانسته بود قمر چهارم را هم تشخیص دهد. گالیله برخلاف ماریوس در انتشار یافته‌هایش شتاب کرد. او نتایج رصدهایش را در همان سال ۱۶۱۰ در کتاب «سیدریوس نونسیوس» منتشر کرد. او به عنوان کاشف اقمار موسوم به گالیله‌ای، به خوبی اهمیت یافته‌اش را در تأیید نظریه‌ی خورشیدمرکزی می‌دانست، نظریه‌ای که طبق آن سیاره‌ها به دور خورشید (و نه زمین) می‌گردند.
 
گالیله
 
بر اساس نوشته‌های ماریوس، او به دنبال از بین بردن اعتبار گالیله برای کشف اقمار مشتری نبود. او در یک مقاله‌ی بحث‌برانگیز و تهاجمی نوشت:
حقیقت محض این است که من در خلال تمام این بحث و جدل‌ها به دنبال کم کردن شهرت گالیله نیستم و نمی‌گویم که او در سرزمین ایتالیا که بسیار دور از ماست، این قمرها را کشف نکرده است. هدف من این است که اثبات کنم من از قبل از وجود این قمرها اطلاع نداشتم. بلکه خودم به تنهایی و بر پایه‌ی پژوهش‌های خودم در کشور آلمان آن‌ها را کشف کردم. این کشف تقریباً همزمان با گالیله و شاید اندکی قبل از او اتفاق افتاده است. اعتبار کشف اقمار مشتری در ایتالیا قطعاً متعلق به گالیله است و به شایستگی برای او باقی خواهد ماند.
 
 
 
 
اما گالیله در جواب، همکار منجم خود را فردی دروغگو، فریب‌کار و یونانی خواند (که در آن دوره توهین محسوب میشد). او اعتقاد داشت که ماریوس هرگز قمرهای مشتری را ندیده است، بلکه تنها از نوشته‌های گالیله کپی برداشته است. پاساخوف می‌گوید: «این مسئله برای صدها سال بر شهرت و خوش‌نامی ماریوس سایه افکند.»
 
 

مریم درودیان
 
 منابع:
1395/9/3لينک مستقيم

نظر شما پس از تاييد در سايت قرار داده خواهد شد
نام :
پست الکترونيکي :
صفحه شخصي :
نظر:
تاییدانصراف
 
 المپياد فيزيك

 

     

 

 

صفحه‌ي اصلي

     

 

راهنماي سايت

     

 

 

آموزش

     

 

بانك سوال

     

 

 

مسابقه

     

 

 

زنگ تفريح

     

 

 

مصاحبه و گزارش

     

 

 

معرفي كتاب

     

 

 

مشاوره

     

 

 

پرسش‌و‌پاسخ‌علمي

     

 

اخبار

 

فعاليت‌هاي علمي

 سايت‌هاي المپياد فيزيك
 بازديدها
كاربران غيرعضو آنلاينكاربران غيرعضو آنلاين:  1033
 كاربران عضو آنلاين:  0
  کل كاربران آنلاين:  1033